Chapter 11 · 55 Verses
Vishwaroopa Darshana Yoga
विश्वरूपदर्शनयोग
The Cosmic Form of God
Arjuna is granted divine vision to behold Krishna's Universal Form — containing all creation, all destruction, all time. Overwhelmed, he asks Krishna to return to his gentle form.
अर्जुन उवाच
arjuna uvācha
भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया
bhavāpyayau hi bhūtānāṁ śhrutau vistaraśho mayā
एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर
evam etad yathāttha tvam ātmānaṁ parameśhvara
मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो
manyase yadi tach chhakyaṁ mayā draṣhṭum iti prabho
श्री भगवानुवाच
śhrī-bhagavān uvācha
पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्िवनौ मरुतस्तथा
paśhyādityān vasūn rudrān aśhvinau marutas tathā
इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम्
ihaika-sthaṁ jagat kṛitsnaṁ paśhyādya sa-charācharam
न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा
na tu māṁ śhakyase draṣhṭum anenaiva sva-chakṣhuṣhā
सञ्जय उवाच
sañjaya uvācha
अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम्
aneka-vaktra-nayanam anekādbhuta-darśhanam
दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम्
divya-mālyāmbara-dharaṁ divya-gandhānulepanam
दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता
divi sūrya-sahasrasya bhaved yugapad utthitā
तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा
tatraika-sthaṁ jagat kṛitsnaṁ pravibhaktam anekadhā
ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः
tataḥ sa vismayāviṣhṭo hṛiṣhṭa-romā dhanañjayaḥ
अर्जुन उवाच
arjuna uvācha
अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं
aneka-bāhūdara-vaktra-netraṁ
किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च
kirīṭinaṁ gadinaṁ chakriṇaṁ cha
त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं
tvam akṣharaṁ paramaṁ veditavyaṁ
अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य
स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् || 19||
द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि
dyāv ā-pṛithivyor idam antaraṁ hi
अमी हि त्वां सुरसङ्घाः विशन्ति
amī hi tvāṁ sura-saṅghā viśhanti
रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या
rudrādityā vasavo ye cha sādhyā
रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं
rūpaṁ mahat te bahu-vaktra-netraṁ
नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
nabhaḥ-spṛiśhaṁ dīptam aneka-varṇaṁ
दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि
danṣhṭrā-karālāni cha te mukhāni
अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः
amī cha tvāṁ dhṛitarāśhtrasya putrāḥ
वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति
vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṁṣṭrā-karālāni bhayānakāni kecid vilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitair uttamāṅgaiḥ
यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः
yathā nadīnāṁ bahavo ’mbu-vegāḥ
यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा
yathā pradīptaṁ jvalanaṁ pataṅgā
लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ता
lelihyase grasamānaḥ samantāl
आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो
ākhyāhi me ko bhavān ugra-rūpo
श्री भगवानुवाच
śhrī-bhagavān uvācha
तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व
tasmāt tvam uttiṣhṭha yaśho labhasva
द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च
droṇaṁ cha bhīṣhmaṁ cha jayadrathaṁ cha
सञ्जय उवाच
sañjaya uvācha
अर्जुन उवाच
arjuna uvācha
कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन्
kasmāch cha te na nameran mahātman
त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण
tvam ādi-devaḥ puruṣhaḥ purāṇas
वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः
vāyur yamo ’gnir varuṇaḥ śhaśhāṅkaḥ
नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते
namaḥ purastād atha pṛiṣhṭhatas te
सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं
sakheti matvā prasabhaṁ yad uktaṁ
यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि
yach chāvahāsārtham asat-kṛito ’si
पितासि लोकस्य चराचरस्य
pitāsi lokasya charācharasya
तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं
tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaṁ
अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मि दृष्ट्वा
adṛiṣhṭa-pūrvaṁ hṛiṣhito ’smi dṛiṣhṭvā
किरीटिनं गदिनं चक्रहस्त
kirīṭinaṁ gadinaṁ chakra-hastam
श्री भगवानुवाच
śhrī-bhagavān uvācha
न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानै
na veda-yajñādhyayanair na dānair
मा ते व्यथा मा च विमूढभावो
mā te vyathā mā cha vimūḍha-bhāvo
सञ्जय उवाच
sañjaya uvācha
अर्जुन उवाच
arjuna uvācha
श्री भगवानुवाच
śhrī-bhagavān uvācha
नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया
nāhaṁ vedair na tapasā na dānena na chejyayā
भक्त्या त्वनन्यया शक्यमहमेवंविधोऽर्जुन
bhaktyā tv ananyayā śhakya aham evaṁ-vidho ’rjuna
मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः
mat-karma-kṛin mat-paramo mad-bhaktaḥ saṅga-varjitaḥ
No verses match this theme.