Chapter 8 · 28 Verses
Akshara Brahma Yoga
अक्षरब्रह्मयोग
Path of the Eternal God
What we think at the moment of death determines our next birth. Krishna describes the paths of light and darkness, and the nature of the imperishable Brahman.
अर्जुन उवाच
arjuna uvācha
अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन
adhiyajñaḥ kathaṁ ko ’tra dehe ’smin madhusūdana
श्री भगवानुवाच
śhrī bhagavān uvācha
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम्
adhibhūtaṁ kṣharo bhāvaḥ puruṣhaśh chādhidaivatam
अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम्
anta-kāle cha mām eva smaran muktvā kalevaram
यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम्
yaṁ yaṁ vāpi smaran bhāvaṁ tyajatyante kalevaram
तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च
tasmāt sarveṣhu kāleṣhu mām anusmara yudhya cha
अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना
abhyāsa-yoga-yuktena chetasā nānya-gāminā
कविं पुराणमनुशासितार
kaviṁ purāṇam anuśhāsitāram
प्रयाणकाले मनसाऽचलेन
prayāṇa-kāle manasāchalena
यदक्षरं वेदविदो वदन्ति
yad akṣharaṁ veda-vido vadanti
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च
sarva-dvārāṇi sanyamya mano hṛidi nirudhya cha
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन्
oṁ ityekākṣharaṁ brahma vyāharan mām anusmaran
अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः
ananya-chetāḥ satataṁ yo māṁ smarati nityaśhaḥ
मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम्
mām upetya punar janma duḥkhālayam aśhāśhvatam
आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन
ā-brahma-bhuvanāl lokāḥ punar āvartino ’rjuna
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः
sahasra-yuga-paryantam ahar yad brahmaṇo viduḥ
अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे
avyaktād vyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyahar-āgame
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते
bhūta-grāmaḥ sa evāyaṁ bhūtvā bhūtvā pralīyate
परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः
paras tasmāt tu bhāvo ’nyo ’vyakto ’vyaktāt sanātanaḥ
अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम्
avyakto ’kṣhara ityuktas tam āhuḥ paramāṁ gatim
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया
puruṣhaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyas tvananyayā
यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः
yatra kāle tvanāvṛittim āvṛittiṁ chaiva yoginaḥ
अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम्
agnir jyotir ahaḥ śhuklaḥ ṣhaṇ-māsā uttarāyaṇam
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम्
dhūmo rātris tathā kṛiṣhṇaḥ ṣhaṇ-māsā dakṣhiṇāyanam
शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते
śhukla-kṛiṣhṇe gatī hyete jagataḥ śhāśhvate mate
नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन
naite sṛitī pārtha jānan yogī muhyati kaśhchana
वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव
vedeṣhu yajñeṣhu tapaḥsu chaiva
No verses match this theme.